IDEA

Idea budowy kręgów wsparcia.

Model „Bezpieczna przyszłość osób z niepełnosprawnością intelektualną” to kompleksowa koncepcja wsparcia środowiskowego osób z niepełnosprawnością intelektualną (osób z NI) w społeczności lokalnej – miejscu zamieszkania, w którym osoby z NI będą mogły godnie żyć.  Odpowiada on wprost na potrzebę tworzenia w Polsce lokalnych systemów wsparcia, wynikającą z postanowień Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawach osób  z niepełnosprawnościami (Polska ratyfikowała Konwencję we wrześniu 2012), zwłaszcza tych określonych w Artykule 19. „Niezależne życie i włączenie w społeczeństwo”.

Model jest realizowany w ramach projektu „Bezpieczna przyszłość  Osób z NI – testowanie modelu” w ramach makroinnowacji Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój 2014-2020 współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.

Przyszłość zaczyna się dziś to przesłanie powinno towarzyszyć każdej rodzinie z osobą niepełnosprawną intelektualnie, która myśli o bezpiecznej przyszłości swojego dziecka.  Model Bezpieczna przyszłość ma na celu wypracowanie rozwiązań dotyczących sytuacji zabezpieczenia prawno-finansowego i społecznego osoby z niepełnosprawnością intelektualną na czas, gdy z przyczyn naturalnych straci ona już oparcie w rodzinie.  Cel ten można osiągnąć poprzez  przygotowanie osoby z niepełnosprawnością i środowiska w sposób umożliwiający jej bezpieczne funkcjonowanie  w swojej społeczności lokalnej w oparciu o koncepcję kręgów wsparcia. Jedynym sposobem zbudowania trwałego systemu „wychodzenia z izolacji” osób z niepełnosprawnością intelektualną i ich bliskich, jest oparcie się  na sieciach powiązań – ludzi i instytucji,  na ich prawdziwym zaangażowaniu oraz wypracowaniu mechanizmów wspierających usamodzielnianie osób z niepełnosprawnościami – życiowo, fizyczne,  finansowo.

Projekt realizowany jest w partnerstwie organizacji i instytucji ogólnopolskich: Polskiego Stowarzyszenia na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną (Lider), Biura Obsługi Ruchu Inicjatyw Społecznych BORIS, Stowarzyszenia Tęcza oraz Uniwersytetu Warszawskiego. Na poziomie lokalnym w 8 społecznościach partnerami są: Stowarzyszenie Horyzont, Gmina i Miasto Goleniów, Powiat Jarosławski, Powiat Olsztyński, Powiat Ostródzki, Gmina Nidzica, Gmina Miasto Elbląg, Gmina Suwałki, Gmina Miasta Gdańsk.

W każdej z 8 społeczności zostanie utworzonych (przez operatora czyli organizację pozarządową) ok. 10 Kręgów Wsparcia wokół 10 osób  z NI oraz każda osoba wraz z rodziną opracuje swój plan na przyszłość uwzględniający m.in. aspekty finansowe, mieszkaniowe, związane ze stanem zdrowia i funkcjonowania w społeczności lokalnej.  Dodatkowo w każdym z 8 środowisk zostanie utworzona Koalicja Sojuszników oraz zrealizowana kampania społeczno – edukacyjna przybliżająca osoby z niepełnosprawnością intelektualną lokalnej społeczności.

Szczególna rola w testowaniu Modelu przypada samorządowi lokalnemu, w tym podmiotom i instytucjom lokalnym.  Projekt Bezpieczna przyszłość daje szansę na stworzenie systemu wspierania rodzin i osób z niepełnosprawnością, w pełni wykorzystującego potencjał lokalnych służb społecznych i lokalnej infrastruktury oraz pobudzenie aktywności obywatelskiej. Tylko dzięki zbudowaniu lokalnej sieci współpracy jest możliwość na stworzenie warunków dla pełnego uczestnictwa rodzin i osób z NI w życiu społeczności jako jednej z grup w trudnej sytuacji życiowej.  To wielka szansa na proces deinstytucjonalizacji i pozostawienia osób z NI po odejściu opiekunów w swoim naturalnym środowisku życiowym.

Jak powstała idea

Idea budowy „kręgów wsparcia” i tworzenie ich wokół osób z niepełnosprawnością intelektualną to pomysł organizacji działających w Warszawskim Forum Inicjatyw na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną przy Stowarzyszeniu BORIS. Forum skupia przedstawicieli warszawskich organizacji pozarządowych działających na rzecz osób z niepełnosprawnością intelektualną i ich rodzin, placówki prowadzące działalność na rzecz tych osób, szkoły oraz rodziców i ekspertów zajmujących się na co dzień pracą na rzecz tego środowiska. Głównym celem jaki postawili sobie jego członkowie jest wypracowanie modelu systemowej pomocy osobom z niepełnosprawnością intelektualną „od urodzenia do wieku podeszłego” w Warszawie.

Pierwsze kroki w kierunku bezpiecznej przyszłości 

W roku 2014 Forum rozpoczęło pracę nad wypracowaniem rozwiązań dotyczących sytuacji zabezpieczenia prawno-finansowego i społecznego osoby z niepełnosprawnością intelektualną na czas, gdy z przyczyn naturalnych straci ona już oparcie w rodzinie. Jest to przygotowanie wsparcia środowiskowego dla osoby niepełnosprawnej intelektualnie do dalszego funkcjonowania w swojej społeczności lokalnej. Zainspirowani kanadyjskimi rozwiązaniami organizacji PLAN zamierzamy się zmierzyć z pytaniem – co będzie, kiedy rodzice umrą? Jest to podstawowe pytanie jakie zadają sobie wszystkie rodziny, w których żyją osoby z niepełnosprawnością. Konieczne wydaje się więc wypracowanie takich mechanizmów, które pozwolą zabezpieczyć potrzeby tych osób w chwili, gdy zabraknie im wsparcia rodziny. Muszą to być gwarancje zabezpieczające majątek i nadzór nad finansami oraz wsparcie społeczne życzliwych osób. Dodatkowym czynnikiem, który należy uwzględnić przy dalszych pracach nad wybraną koncepcją prawno-finansową jest różnorodność potrzeb wynikających z rodzaju niepełnosprawności. Osoby z niepełnosprawnością intelektualną wymagają większego zaangażowania rodziny i asystentów oraz innego katalogu np. usług zdrowotnych – rehabilitacyjnych. Wymagane jest profilowanie działań, które uwzględni potrzeby osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności.

Niestety rzadko zdarza się, aby rodziny osób z niepełnosprawnością intelektualną miały koncepcję planu życiowego swoich dzieci, ich zabezpieczenia finansowego, rozwiązania kwestii pieczy nad dorosłymi „dziećmi” po swojej śmierci lub sytuacji niezniedołężnienia. Refleksja przychodzi w momencie kryzysowym, kiedy należy natychmiast podjąć decyzje zabezpieczającą socjalną i ekonomiczną przyszłość ich niepełnosprawnego „dziecka”.

W 2012 roku Polska ratyfikowała KONWENCJĘ O PRAWACH OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH. W Konwencji w art. 19 czytamy, że osoby niepełnosprawne mają prawo do prowadzenia życia samodzielnie i przy włączeniu w społeczeństwo: w tym prawo wszystkich osób niepełnosprawnych do życia w społeczeństwie, wraz z prawem dokonywania wyborów, na równi z innymi osobami, w tym prawo podjęcia decyzji co do tego, gdzie i z kim będą mieszkać, podejmowanie odpowiednich środków w celu ułatwienia korzystania z tego prawa oraz pełnej integracji i uczestnictwa w życiu społeczeństwa (dostęp do usług świadczonych w domu i innych usług wsparcia w społeczności lokalnej, celem zapobiegania izolacji społecznej, dostęp do usług i urządzeń powszechnie dostępnych. Konwencja już obowiązuje w sensie prawnym, ale potrzebne jest realne wprowadzenie jej w życie.

Wszystkich zainteresowanych projektem zapraszamy do kontaktu z nami.